"La escuela y los inmigrantes"

Hemen jartzen dizuet nire gaiari lotutako liburu bat.

Izenburua, "la escuela y los inmigrantes" deiturikoa da. Celia Ruiz Ibañez eta Miguel Siguán dira idazleak.

Azken urteetan etorkinen kopurua handituz joan da eta liburu honek, perspektiba errealista batetik eskoletan gertatzen ari dena islatzen du. Madril eta Kataluniako hainbat eskoletan ikerketak egin dituzte, batez ere etorkin asko joaten diren eskolen ikerketak agertzen dira liburu honetan, sortzen diren arazoak kontatzen dira eta horren aurrean zer egin azaltzen du.

Gu irakasle izango garenez, honen aurrean zer egin jakin behar dugu eta bertan arazoak eta irtenbideak ageri dira, horregatik oso egokia izan daitekeela uste dut.

IRAKASLEEN LANA

Umeek, guk pentsatzen duguna baino askoz gehiago dakite. Askotan, etorkinak ona etortzean ezer jakingo ez balute bezala tratatzen ditugu eta alde horretan oso erratuta gaude.

Bertako hizkuntza ez jakiteak ez du esan nahi gauza ugari ez dakizkitenik.

Irakaslearen lana, umea dakienetik abiatzea da. Kanpotik datozenean, euren ama hizkuntzan gauza asko dakizkite eta guretzat arlo guzti horiek ere garrantzitsuak direla ikusarazi behar diegu; eurek ikasitako jolasak, hizkuntza...

Euren ama hizkuntza baloratzen dugula ikusten badute, haurrak motibatuta egongo dira eta bertako hizkuntza ikasteko askoz arazo gutxiago izango dituzte. Baina nik uste dut, baloratzen dugula ikustea ez dela nahikoa, euren kulturak ere hemengo gizartean garrantzia duela ikusi behar dute. Horretarako oso garrantzitsua izango litzateke, euren klaseko txokoetan herrialde ezberdinetako materialak eta jostailuak egotea. Beste alde batetik, saiatu behar dugu, integrazio soziala eskolako esparru guztietan zabaltzen: gelara, jolastokira, jantokira, eskolaz kanpoko ekintzetra, txangoetara...Beraz, guztiok koordinatuta lan egin behar dugu, irizpide bateratuak erabiltzeko.

Hona hemen Hik Hasi-tik ateratako artikulua. Izenburua hauxe da: Ikasle etorkinak haur hezkuntzan: Hizkuntzen trataera haur etorkinekin.

Oso interesgarria dela uste dut. Alde batetik, etorkinekin hizkuntza berria zelan landu agertzen da. Horretarako, euren ama-hizkuntzaren garrantzia, gurasoen lana eta irakasleen egin beharrekoa azaltzen du argi eta garbi.

EUSKARAREN GARRANTZIA!

Etorkinak Euskal Herrira datozenean, ahaleginak egin behar ditugu euskara ikas dezaten, eta hein handi batean gure kulturara molda daitezen. Argi dago hau ez dela bide erraza, baina saiatu behar gara, eta horretarako hainbat estrategia erabil daitezke: jokoak, elkarrizketak...

Gaur egun toki guztietako umeak datoz ona. Batzuk ama hizkuntza moduan gaztelania dute eta eurentzako euskara guztiz ezezaguna bada ere, ona etortzean hizkuntza batean behintzat komunika daitezke. Arazo gehiago dago, ez gaztelania ez euskara ez dakiten umeen kasuan. Zelan hsi ezer ez badute ulertzen? Agian arazoa konplexuagoa izan daiteke baina lortu, lortzen da. Umea zenbat eta txikigoa izan orduan eta abantaila gehiago izango ditugu euskara ikasteko, euskara jabetuz joango delako. Nagusiak direnean, aldiz, zailtasun gehiago izaten dituzte, metodologia eskolan beste era batekoa izaten delako eta umeen euskara maila nahiko altua izaten delako.

Hala ere, nahiz eta guzti hau esan, askotan utopia besterik ez dela pentsatzen dut. Izan ere, etorkinak euskaraz ikas dezaten, lehenengo eta behin hizkuntza hori importantea dela ikusi behar dute. Baina zelan egin, hitz egiten ez badugu eta komunikazioetan ere garrantzi gutxi ematen bazaio?

Etorkinak ona etortzean bide erraza hautatzen dute. Zertarako euskara ikasi, gaztelerarekin soilik baliatu badaitezke? Honen aldaketa, gure lana da. Garrantzi gehiago eman beha diogu, eta hori eginez gero agian goikoek ere aldaketa batzuk eingo lituzkete, baina oinarritik hastea ezinbestekoa da.

Azken finean, gure kultura eta gure ideiak zeintzuk diren argi izan behar dugu eta honen garrantzia bultzatu behar dugu kanpokoak ere metologia honetara integra daitezen.

Euskara garrantzitsua eta baloratzen den hizkuntza bat dela ikusi behar dute eta eskolaz gain, honen erabilera sustatu behar dugu, eskolaz kanpo ere, hizkuntza honetan komunikatzeko aukerak izanez.

Etorkinak eskolan zelan jarduten duten jakiteako, hona hemen, Jesús Manuel Sptién Ortiz-ek idatzitako "Mugarik gabeko eskola" liburua.

PRINTZIPIOAK

Etorkinak eskolaratzean, irakasleek hainbat gauza izan behar dituzte kontuan. Alde batetik, euren hasierako ezagutzak ikusi beharko lituzkete, hortik hasita umeek nolako eboluzioa izan duten jakin ahal izateko. Guztion egoera ez da berdina eta beraz, ume guztiekin ez da berdin jokatu behar, ikaskuntza indibidualizatua bultzatu behar dela uste dut.

Etorkinak eskolaratzean, hauexek izan beharko lirateke erabili beharreko printzipioak:

• Integrazioa: ikasle etorkinekin eskola- integrazioa lortu nahi da, eta era berean gizarte-integrazioa eta kohesioa.
• Berdintasuna: kultura arteko hezkuntzak talde nagusiak eta gutxiengoen taldeak elkarrekin berdin onartu behar direla esan nahi du. Eskolak denen arrakasta bultzatu behar du, etorkinena ere bai, gutxiengo kulturak ezagutzea eta elkarrizketan jartzea, jarrera baztertzaileak baztertzea, eta kultura arteko gatazkak eklarrizketaren bidez konpontzea.
• Interkulturalitatea: kultura arteko hezkuntzak kultura ezberdinen elkarrizketa, errespetua, eta errekonozimendua bultzatu behar ditu. Horretarako gutxiengo kulturaren zenbait eduki, jarduera, eta presentzia curriculumean ageri behar dira.
• Kalitatea: helburu hauek denontzako dira, inor baztertu gabe eta ikasle guztien eskola eta gizarte garapenaren alde.

SARRERA

Argi dago gizarte honetan era guztietako ezberdintasunak daudela. Era guztietako diferentziak: sexua, hizkuntzak, jatorria, ohiturak, kultura...eta beste alde batetik, diskriminazioa, ezberdintasun sozialak, boterea.. adierazte dutenak.

Lehenengo diferentziak bakoitzarentzat propioak dira eta bakoitzaren nortasuna markatzen dute.

Bigarrenak aldiz, egoera txarrera jo besterik ez dute egiten. Inmigrazioa da ezberdintasun hauekin lotzen den horietako bat. Etorkina izatea ez da normalean aniztasunarekin erlazionatzen, askotan arazo bat besterik ez du suposatzen, legearen aurrean, eskolan, gizartean...

Gaixotasunak dituzten umeekin ere, eskubide gabeko ezberdintasunak ematen dira sarritan. Arazo ugari izaten dituzte batez ere eskoletan beste haurrekin integrazioa lantzeko orduan.

Honen inguruan arituko naiz pixka bat, egoera nola dagoen ikus dezazuen!

ESKUBIDEAK

Etorkinen inguruko integrazioari buruz aritu naiz, hainbat artikulu eta informazio irakurri ondoren.

Ondorioa hauxe izango litzateke: nortasuna kontuan hartuta denok gara ezberdinak eta ezberdintasun horiek aberastasun moduan mantendu behar ditugu baina aldi berean, ume guztion berdintasun printzipioa jorratu behar dugu, hau da, denok izan behar ditugu aukera berdinak inolako bazterketarik gabe.

Guztion integrazioa bultzatu behar dugu, hori eginez, horrek dakartzan onurak agerian ikusiko dugulako.

Hau aurrera eramateko, umeen eskubideak zeintzuk diren jakitea ezinbestekoa ikusten dut.

Hona hemen Nafarroako defentzaileak idatzitako hamar eskubideak. Askoz gehiago dira baina hamarretan laburtu ditu.

Ondoren, gaur eguneko umeak zelako eskubideak dituzten jakiteko, ariketa bat agertzen da irakasleak umeekin egiteko.

ARAZOEKIN AURRERA!

Ikastetxeetara etorkin ugari heltzen hasi dira. Argi dago ikasle horiek beste ikasleekin batera ikasi behar dutela integrazioa lortzeko, baina praktikan oztopo ugari agertzen dira integrazio hori bideratzeko. Eta gure kasuan, bi hizkuntza ikasi beharrak ez du lana inolaz ere errazten. Gure artean ikasle horien eskolatzeak eztabaida eta kezka sortu ditu, baina batez ere ikasleak Lehen Hezkuntzako azken ziklora eta Bigarren Hezkuntzara heltzen direnean.

Hori da, Berria egunkarian (2006-03-21) aldarrikatzen dena, idatzitako artikulu honetan. Honen izenburua "ikasgelan etorkin bakar batek talde osoan eragiten du" izenekoa da.

Baina ez dira soilik etorkinen kasuak, ama hizkuntza euskara ala erdera izateak ere aldaketa ikaragarriak suposatzen baititu. Nik uste dut, aldaketa guztiak kontuan hartu eta laguntza handia eskainiz lortu daitekeela, beti ere guztion integrazioa bultzatuz.

Azken finean, horren aurrean norberak jartzen duen interesan dagoela gakoa uste dut. Ume batek hizkuntza bat ikasteko ahaleginak egiten baditu ikasiko du, eta aldiz, ahaleginak egiten ez dituena {berdin da etorkina izan ala hemekoa izan} ez du inolako arrakastarik izango.

Artikulu honetan, informazio pixkat emateaz gain, ume etorkinen iritziak agertzen dira, hizkuntza berria, euskara, ikastearen inguruan eta oso interesgarriak direla uste dut.

Bestalde, orain esandako guztia lortzea, hau da, integrazioa eta aldi berean umeen ersotasuna lortzea, gizarteko partaide sentituz eta hizkuntza berrien alorrean aurrera jarraitzeko gogoa izatea ez da ezinezkoa. Hori da Ave Maria ikastetxeak jarraitzen duen lan ardatza, jarduera berezi eta ezberdinen bitartez. Artikulu hau, Iñigo Astiz-ek idatzi du Berria egunkarian.