ESKOLARATZE PROZESUAN SORTUTAKO BEHARRAK

Oraingo honetan, ikasle etorkinak eskolaratzean, gelan prozesua nola bideratu azalduko dut. Prozesu honetan, behar batzuk sortzen dira eta honako hauek dira:

• Harrerako gizartearen kultura ezagutzeko eta horri egokitzeko ikasleak duen beharra: jatorrizko ingurune kulturalean ikasitakoa eta ona etortzean, eskolaren irudia eta gizartean aurkitzen duena oso ezberdinak izan daitezke. Denbora eman behar diegu hau bereganatzeko eta guk ere ahaleginak egin behar ditugu eskolaren eta familiaren ikuspuntu ezberdinak argitzeko eta ulertzeko. Era horretan, denok aberastuko gara kulturen arteko elkarrrizketen bidez.
• Ikasle etorkinaren kultura eta hizkuntza baloratzeko dagoen beharra: ikasleak sentitu behar du bera, bere jatorrizko kultura eta hizkuntza onartzen eta baloratzen dugula. Horrek garrantzi handia du norberaren irudi positiboa eraikitzeko, eta hemengo kultura eta hizkunzta onartzeko jarrera ona izateko ere.
• Hemengo hizkuntzak ikasteko ikasle etorkinak duen beharra
• Ikaslearen integrazioa lehenengo unetik zaindu beharra: ikasle berriak etortzen diren momentutik integrazioa bideratu dugu eta desberdintasunen aurrean sor daitezkeen gatazkak eta baztertzeak gainditzen lagundu behar diegu.
• Ikaste prozesuari gertutik jarraitu beharra: haurraren aurrerapen, ozotopo edo zailtasunak aztertuko ditugu eta horiek gainditzeko behar duen laguntza eskainiko diogu.
• Ikasle guztiei kulturarteko hezkuntza eskaini beharra: aberasgarria da gelan kultura ezberdinak egotea. Aukera eman behar diegu ikasle giztiei kultura ezberdinak ezagutzeko, baloratzeko.

Informazio hau,Hik Hasi aldizkaritik atera dut. Oso interesgarria dela uste dut. Amaia Sesmak, Pilar Hernández-ek eta Irma Ortegak idatzitako artikulutik atera dut. Gasteizko Berritzeguneko Kultura Arteko batzordeko kideak dira.

ESKOLARATZEAN FAMILIAREKIN SORTU DAITEZKEEN ARAZOAK

Etorkinak eskolaratzean, oso faktore garrantzitsua da familia eta eskolaren artean harreman ona izatea. Askotan, bide hau ez da erraza izaten. Batzutan ikaslea eskolaratzean, bere jatorriko kulturarekin bat ez datozen balio batzuen eragina izan dezake.
Haurrek, gizarteko hizkuntzan zenbat eta erraztasun handiagoa hartu, orduan eta distantia handiagoa ezartzen da erraztasun hori lortu ez duten helduekiko. Gainera, etxeko hizkuntzan erraztasuna galtzen badoaz, azkenean familiarekin berarekin komunikazio arazoak ere sor daitezke.
Honen aurrean, irakasleok kontuan hartu beharko ditugu aipatutako ezaugarriak, gure esku hartzea egoera berrietara egokitzeko. Egokitzapen prozesu bat bideratuz lortuko da, familiak dinamika berrian behar duen erritmoan eta denboran moldatzen joan dadin, informazio argia eta zehatza emanez, eta haien egoera ulertzeko enpatia baliatuz.

Prozesuaren urratsak eta denborak desberdinak izango dira familia bakoitzaren estiloaren eta kulturaren arabera. Horren aurrean, irakasle bakoitzak ikusiko du zein izan daitekeen unerik aproposena guraso berriak gelako dinamikan parte hartzera gonbidatzeko.

Batzuetan, beste guraso baten konplizitaterekin jokatzea eragin positiboak izan ditzake. Beste kasu batzuetan, aldiz, eskolako jaialdietan, guraso guztien parte hartzea bultzatzea, guraso horiei garrantzia emten diegula ikusten badute agian, integratzeko pausuak emango dituzte.... Beti ere pertsonaren arabera izango da.

KULTURARTEKOTASUNA BULTZATUZ!

Kulturartekotasuna jorratzen duen web orrialde interesgarri bat aurkitu dut, eta oso baliagarria izan zait informazio ugari eskuratzeko. Orrialde honetan gai honen inguruko material ugari dago: tresna didaktikoak, artikuluak, liburuak, jolasak...

Nik orain oso interesgarriak iruditu zaizkidan bi artikulu azpimarratuko ditut eta hauek azalduko ditut pixka bat. Hala ere, orrialde osoa interesgarria da eta irakurtzera bultzatzen zaituztet!

Orain azalduko dudan lehen artikulu hau, gabonen ingurukoa da. Gabonak heltzear daude eta horregatik, guztietatik hau aukeratu dut. CEIP Cristobal Colón, Valladolid-en egindakoa da. Hauek, herrialde ezberdinentatik etorritako atzerritarrak ikertzen hasi dira. Kasu honetan, kulurartekotasuna lantzeko, bi ariketa burutu dituzte.

- Belen bat egin dute, mundu osoko pertsonaiak erabiliz.

- Gabonetan Bulgarian ezagunak diren ogiak prestatu dituzte ume guztientzat zuzenduta.

Oso deigarria da, honen inguruan, informazio zehatzagoa ikusteko, klik egin hemen.

Bigarren artikulu honetan, material didaktikoak ikus ditzakezue. Lehenik eta behin, herrialde ezberdinetako jolasak ageri dira. Hauek oso aproposak izan daitezke, izan ere, eskoletan herrialde ezberdinetako umeak egoten dira eta oso aberasgarria ikusten dut, bakoitzak bere herrialdetako jolasak erakustea gainontzeko umeei.

Jolasak agertzeaz, gain, bese artikulu batzuk irakurtzeko aukera duzue.

KULTURARTEKOTASUNA

Hemen doakizue interkultualitateari buruzko bideo bat. Oso interesgarria dela uste dut, bertan esaten dena oso garrantzitsua da eta denok kontuan izan beharrekoa, eta horrez gain, marrazki ederrak agertzen dira.

http://www.youtube.com/watch?v=RxsvztGEewU

MUNDUA JOLASEAN!

Kulturartekotasuna lantzeko beste metodo eraginkor bat, tailerrak eta jolasak dira.
Mundua jolasean liburuan, kontinente bakoitzeko bost jolas eta bost tailer aurkezten dira.
Urtxintxako web orritik ateratako liburua da.

BIDEA ERRAZAGOA EGINEZ!

Ereite elkarteak, urriak 18, larunbatean, literatura eta artea ezagutarazten duen erakusketa eta liburua plazaratu zuten.

Honen helburu nagusia, kulturartekotasuna izan da, hau da, munduan dauden kultura ezberdinak ezagutzea eta hauetaz gozatzea dakarren aberastasuna agerian ustea.

Hau lantzeko, kuturartekotasuna, metodo ugari daude. Euretariko bat Ereite elkarteak egindakoa izan da. Herrialde ezberdinetako artea eta literatura modu ezberdin batean landu dute, ipuinen eta artelanen bitartez hain zuzen ere.
Horretarako, herrialde ezberdinetako 33 ipuin hartu eta hauek artelan bilakatzea izan da helburuetariko bat.
Azkenik erakusketaz gain, 31 ipuin eta 33 artista eginiko artelanak liburu batean plazaratu dute. Liburuan, herrialde eta kultura ezberdinetako, hizkuntza, artea eta literatura ageri dira.

Niri, oso garrantzitsua eta interesgarria iruditu zait egindako lana. Metodo entretenigarri baten bitartez, kultura ezberdineko informazio ugari eskuratzeko aukera ematen du eta horrez gain, gureaz gain, beste hainbat kultura daudela kontzientzia hartzera bultzatzen gaitu. Guretzat gurea oso garrantzitsua, aberatsa den bitartean kanpotik etortzen diren pertsonek ere berdina pentsatuko dute euren kulturaz. Ona etortzean izugarrizko esfortsua egin behar dute bertako bizimodura moldatu behar direlako. Hau egitea oso zaila da eta horregatik guk ere erraztasun batzuk ipintzea komenigarria izango litzateke. Eurek ikusi behar dute, ona moldatzeak eta hemengo kultura ezagutzeak ez duela esan nahi euren kultura alde batera utzi nahi dugunik. Horretaz kontziente badira, bidea askoz errazagoa izango litzateke eta hau egiteko gure lana ere ezinbestekoa da.

Kulturartekotsuna lantzeko adibidez, Aurelio Vicentek, liburuko diseinatzaileak, mendebaldean erabiltzen dugun teklatua irudikatu du liburuaren azalean, baina hizkuntza ezberdineko hizkiekin. Adibide hau, euren lekuan jartzeko aukera ematen digu, hau da, eurek jasan beharreko zailtasunak bizitzeko.

Oso interesgarria izateaz gain, nik uste dut oso aproposa izan daitekeela umeekin lantzeko. Inkontzienteki gauza ugari ikasiko lituzkete eta kultura ezberdinetan daden ezaugarri, ohiturak, ikasteaz gain, hauek errespetatzera eta baloratzera bultzatzen ditugu.

LIBURUEN GARRANTZIA

Litterae Mundi izeneko liburudendak, hainbat ipuin proposatzen ditu kulturartekotasuna jorratzeko. ( Beste hainbat gai ere noski).

Hona hemen, http://www.sarekide.net/experiencias/kulturarte/Litterae%20Mundi/cuentosoctubre, kulturartekotasuna lantzeko liburuak. Liburuen izenburuak ageri dira. Liburu ugari direnez, sailkatuta ageri dira, hau da, liburuak aipatu aurretik zertaz doazen azaltzen da gainetik eta ondoren, horien inguruko hainbat liburuen izenburuak ageri dira.
Kulturartekotasuna lantzeko gai ezberdinak ageri dira, eta beraz, liburu ugari ikus daitezke bertan.
Beraz, hau, kulturartekotasuna lantzeko beste bide bat izango litzateke.

BAKIOKO ESKOLAKO INAUTERIAK

Gaur egun, etorkin ugari heltzen ari dira Euskal herriko eskola desberdinetara eta hori ikusita, hianbat eskoletan kulturartekotasunaren inguruko proiektuak habian jarri dituzte.

Nik adibidez, Bakioko Urkitza ikastetxean ikasi nuen eta pasadan urtean praktiketan egon nintzenean, inauterietan, interkulturalitatea izeneko gaia jorratu zuten. Honen inguruko proiektu bat landu zuten.

Eskolan kanpoko hamar ume daude, eta ume horien herrialdeak eta Euskal Herria batuz, herrialde bakoitzean tipikoak diren edariak eta janariak landu zituzten. Horretarako, eskola eta gurasoen arteko elkarrekintza eman zen. Izan ere, inauteriak heldu baino lehen, umeek eskolan herrialde ezberdinetako edariak eta dantzak landu baitzituzten. Gero, inauteri egunean antzerki eta abestien bitartez, hau guztia landu zuten.

Umeen antzerkiekin ez zen dena bukatu. Amaieran, kalean, "denda" ezberdinak jarri zituzten non herrialde ezberdinetako edariak agrtzen ziren pertsona guztiak proba zitzaten. Denda bakoitzean, herrialdearen izena jarrita zegoen eta bertan, bertakoak ziren umeen gurasoak ageri ziren, herrialde horretako edaria prestatzen.

Nire ustez, oso esperientzia polita izan zen. Umeek era dibertigarri baten bidez, gauza asko ikasi zituzten eta honez gain, eskola eta gurasoen artean ere, harreman estua lortu zen. Umeek, beraien ohituretaz gain, beste hainbat daudela barneratu zuten eta hauek errespetatu eta baloratu behar direla ikusi zuten. Klasean kanpoko umeak egotea ere, lana erraztu zuen eta politago bihurtu zuen, beraei izugarri gustatu zitzaielako bere herrialdeaz hitz egitea, hau da, garrantzia ematen geniola ikustea eta ondorioz, parte hartze handia egon zen.

Beraz, hau izan daiteke adibidez, interkulturalitatea lantzeko beste modu bat.

IRAKASLEEN LANA

Umeek, guk pentsatzen duguna baino askoz gehiago dakite. Askotan, etorkinak ona etortzean ezer jakingo ez balute bezala tratatzen ditugu eta alde horretan oso erratuta gaude.

Bertako hizkuntza ez jakiteak ez du esan nahi gauza ugari ez dakizkitenik.

Irakaslearen lana, umea dakienetik abiatzea da. Kanpotik datozenean, euren ama hizkuntzan gauza asko dakizkite eta guretzat arlo guzti horiek ere garrantzitsuak direla ikusarazi behar diegu; eurek ikasitako jolasak, hizkuntza...

Euren ama hizkuntza baloratzen dugula ikusten badute, haurrak motibatuta egongo dira eta bertako hizkuntza ikasteko askoz arazo gutxiago izango dituzte. Baina nik uste dut, baloratzen dugula ikustea ez dela nahikoa, euren kulturak ere hemengo gizartean garrantzia duela ikusi behar dute. Horretarako oso garrantzitsua izango litzateke, euren klaseko txokoetan herrialde ezberdinetako materialak eta jostailuak egotea. Beste alde batetik, saiatu behar dugu, integrazio soziala eskolako esparru guztietan zabaltzen: gelara, jolastokira, jantokira, eskolaz kanpoko ekintzetra, txangoetara...Beraz, guztiok koordinatuta lan egin behar dugu, irizpide bateratuak erabiltzeko.

Hona hemen Hik Hasi-tik ateratako artikulua. Izenburua hauxe da: Ikasle etorkinak haur hezkuntzan: Hizkuntzen trataera haur etorkinekin.

Oso interesgarria dela uste dut. Alde batetik, etorkinekin hizkuntza berria zelan landu agertzen da. Horretarako, euren ama-hizkuntzaren garrantzia, gurasoen lana eta irakasleen egin beharrekoa azaltzen du argi eta garbi.

PRINTZIPIOAK

Etorkinak eskolaratzean, irakasleek hainbat gauza izan behar dituzte kontuan. Alde batetik, euren hasierako ezagutzak ikusi beharko lituzkete, hortik hasita umeek nolako eboluzioa izan duten jakin ahal izateko. Guztion egoera ez da berdina eta beraz, ume guztiekin ez da berdin jokatu behar, ikaskuntza indibidualizatua bultzatu behar dela uste dut.

Etorkinak eskolaratzean, hauexek izan beharko lirateke erabili beharreko printzipioak:

• Integrazioa: ikasle etorkinekin eskola- integrazioa lortu nahi da, eta era berean gizarte-integrazioa eta kohesioa.
• Berdintasuna: kultura arteko hezkuntzak talde nagusiak eta gutxiengoen taldeak elkarrekin berdin onartu behar direla esan nahi du. Eskolak denen arrakasta bultzatu behar du, etorkinena ere bai, gutxiengo kulturak ezagutzea eta elkarrizketan jartzea, jarrera baztertzaileak baztertzea, eta kultura arteko gatazkak eklarrizketaren bidez konpontzea.
• Interkulturalitatea: kultura arteko hezkuntzak kultura ezberdinen elkarrizketa, errespetua, eta errekonozimendua bultzatu behar ditu. Horretarako gutxiengo kulturaren zenbait eduki, jarduera, eta presentzia curriculumean ageri behar dira.
• Kalitatea: helburu hauek denontzako dira, inor baztertu gabe eta ikasle guztien eskola eta gizarte garapenaren alde.

SARRERA

Argi dago gizarte honetan era guztietako ezberdintasunak daudela. Era guztietako diferentziak: sexua, hizkuntzak, jatorria, ohiturak, kultura...eta beste alde batetik, diskriminazioa, ezberdintasun sozialak, boterea.. adierazte dutenak.

Lehenengo diferentziak bakoitzarentzat propioak dira eta bakoitzaren nortasuna markatzen dute.

Bigarrenak aldiz, egoera txarrera jo besterik ez dute egiten. Inmigrazioa da ezberdintasun hauekin lotzen den horietako bat. Etorkina izatea ez da normalean aniztasunarekin erlazionatzen, askotan arazo bat besterik ez du suposatzen, legearen aurrean, eskolan, gizartean...

Gaixotasunak dituzten umeekin ere, eskubide gabeko ezberdintasunak ematen dira sarritan. Arazo ugari izaten dituzte batez ere eskoletan beste haurrekin integrazioa lantzeko orduan.

Honen inguruan arituko naiz pixka bat, egoera nola dagoen ikus dezazuen!

ESKUBIDEAK

Etorkinen inguruko integrazioari buruz aritu naiz, hainbat artikulu eta informazio irakurri ondoren.

Ondorioa hauxe izango litzateke: nortasuna kontuan hartuta denok gara ezberdinak eta ezberdintasun horiek aberastasun moduan mantendu behar ditugu baina aldi berean, ume guztion berdintasun printzipioa jorratu behar dugu, hau da, denok izan behar ditugu aukera berdinak inolako bazterketarik gabe.

Guztion integrazioa bultzatu behar dugu, hori eginez, horrek dakartzan onurak agerian ikusiko dugulako.

Hau aurrera eramateko, umeen eskubideak zeintzuk diren jakitea ezinbestekoa ikusten dut.

Hona hemen Nafarroako defentzaileak idatzitako hamar eskubideak. Askoz gehiago dira baina hamarretan laburtu ditu.

Ondoren, gaur eguneko umeak zelako eskubideak dituzten jakiteko, ariketa bat agertzen da irakasleak umeekin egiteko.

ARAZOEKIN AURRERA!

Ikastetxeetara etorkin ugari heltzen hasi dira. Argi dago ikasle horiek beste ikasleekin batera ikasi behar dutela integrazioa lortzeko, baina praktikan oztopo ugari agertzen dira integrazio hori bideratzeko. Eta gure kasuan, bi hizkuntza ikasi beharrak ez du lana inolaz ere errazten. Gure artean ikasle horien eskolatzeak eztabaida eta kezka sortu ditu, baina batez ere ikasleak Lehen Hezkuntzako azken ziklora eta Bigarren Hezkuntzara heltzen direnean.

Hori da, Berria egunkarian (2006-03-21) aldarrikatzen dena, idatzitako artikulu honetan. Honen izenburua "ikasgelan etorkin bakar batek talde osoan eragiten du" izenekoa da.

Baina ez dira soilik etorkinen kasuak, ama hizkuntza euskara ala erdera izateak ere aldaketa ikaragarriak suposatzen baititu. Nik uste dut, aldaketa guztiak kontuan hartu eta laguntza handia eskainiz lortu daitekeela, beti ere guztion integrazioa bultzatuz.

Azken finean, horren aurrean norberak jartzen duen interesan dagoela gakoa uste dut. Ume batek hizkuntza bat ikasteko ahaleginak egiten baditu ikasiko du, eta aldiz, ahaleginak egiten ez dituena {berdin da etorkina izan ala hemekoa izan} ez du inolako arrakastarik izango.

Artikulu honetan, informazio pixkat emateaz gain, ume etorkinen iritziak agertzen dira, hizkuntza berria, euskara, ikastearen inguruan eta oso interesgarriak direla uste dut.

Bestalde, orain esandako guztia lortzea, hau da, integrazioa eta aldi berean umeen ersotasuna lortzea, gizarteko partaide sentituz eta hizkuntza berrien alorrean aurrera jarraitzeko gogoa izatea ez da ezinezkoa. Hori da Ave Maria ikastetxeak jarraitzen duen lan ardatza, jarduera berezi eta ezberdinen bitartez. Artikulu hau, Iñigo Astiz-ek idatzi du Berria egunkarian.

DESBERDINTASUNEN ABERASTASUNA

Oso interesgarria iruditu zait Asier Iturriagaetxebarriak Berria egunkarian idatzitako artikulua, eta oso egokia izan daiteke honen inguruan hausnarketa sakon bat egiteko. Berri honetan batez ere, Zarauzko Oroiketa herri ikastetxeko integrazioa azaltzen da. Honen inguruan, bertako zuzendariak eta ikas buruak hitz egiten dute.

Bertan azaltzen denez, orain dela 6 urte Europakoak ez ziren etorkinak etortzen hasi ziren eta aparteko ikasgela batean sartu zituzten.

Orain honen inguruan, hausnarketa bat egin dezazuen esaten dituet mesedez. Zuek uste duzue hau eginez gero, benetako integrazioa lortuko dugula? Ez horixe! Gutxiengo pertsona horiek izugarrizko esfortsua egin behar dute hemen sozialitzatzeko. Haien lana hain handia izanik, zergatik saiatzen dira bide hau zailago egiten? Gizarteratzeko bide bakarra bertan bizi direnekin erlazionatzea da.

Ni batxilergoan egon naizenean, askotan ikusi dut A ereduan dauden etorkinak euren artean talde bat osatu dutela eta bertakoak, aldiz, beste talde bat. Era horretan inoiz ez dugu integrazioarik lortuko baina noski, hau ahalbidetzeko txikitatik hastea ezinbetsekoa da.

Ikastetxeko zuzendariak esaten duen bezala, honen ondorioz emaitza txarrak lortzen hasi ziren, eta are gehiago, ikasleen artean liskarrak sortzen ziren. "Ikasle etorkinek ez zuten lekurik bilatzen eskolan, ez ziren ikastetxeko kide sentitzen¨.

Hau ikustean aldaketak egin zituzten, ume guztiak klase berean jarriz. Nire ustez, hau izan beharko litzateke hasieratik egin beharrekoa. Umeak ez dira eskolara "egokitu" behar, eskola egokitu behar da umeetara. Eskola guztiak ume guztien bedintasuna jorratu behar dutela uste dut, denak egoera berdinetan jarriz. Horren aurrean egia da arazo batzuk suertatuko direla, hizkuntza mailan adibidez, eta honen aurrean bai pentsatu behar dutela zer egin.

Ikus dezakezuenez, niri artikulu hau oso interesgarria iruditu zait. Honen inguruan nire iritzia emateaz gain, artikulu honetan azaltzen den egoera azaldu dut gainetik, baina zehaztasun gehiagoz ikusteko klik egin hemen. Desberdintasunetan dagoen aberastasuna aprobetxatu beharko genuke, eta ez dena era txar batean hartu.

INTEGRAZIOA BULTZATUZ!

Belen fundazioak, "Obra social caja Madrid¨ laguntzarekin, liburu bilduma bat argitaratu nahi du "Héroes sin limites" izenarekin.

Niri artikulu hau oso interesgarria iruditu zait, eta bertan esaten denarekin erabat ados nago. Gaur egun gutxitan ikus ditzakegu gaitasun ezberdineko umeen integrazioari lotutako liburuak. Liburuek, askotan, gizarte honetan azaltzen diren puntu batzuk baino ez dituzte islatzen.

Fundazio honek, aldiz,liburu bilduma bat argitaratu nahi du ume gaixotu eta ez gaixotuentzat, non protagonista gaixotasun mota ezberdinak dituen umea den.

Era honetan, umeek txikitatik ezberdintasunak normaltzat hartuko dituzte eta beraien arteko integrazioa askoz eraginkorragoa izango dela uste dut. Baliagarria izateaz gain, umeek ere, askoz gauza gehiago ikasiko dituzte euren ikaskideetaz eta ezintasunen bat duten umeen integrazioa era arrunt batean emango da. Hala ere, gaur egun eskola batzuetan integrazio hau bai ematen dela aipatu beharra dago, baina aldez aurretik, umeek liburu sinple batzuen bitartez honetaz ohartzea eta honetaz kontziente izatea ez legoke batere txarto.

Artikulu hau umeen integrazioa bultzatzeko zuzenduta badago ere, guraso eta irakasleentzat ere funtzeskoa izan daiteke, liburu hauek irakurtzea dakartzaten onurak umeei ikusarazteko.